کاربردی‌ترین اصطلاحات بورس کدام‌اند و هر کدام چه مفهومی دارند؟
کاربر سمیرا محمدی

نویسنده

کاربردی‌ترین اصطلاحات بورس کدام‌اند و هر کدام چه مفهومی دارند؟

معمولا برای شروع در هر کاری به یادگیری یکسری اصلاحات و مفاهیم پایه‌ای و اولیه نیاز است. بازار بورس هم از این قاعده مستثنی نیست و کارگزار در بورس و سرمایه گذاری سهام باید با این اصلاحات آشنایی کامل داشته باشد تا دچار اشتباه و خطا نشود و بسیاری از موقعیت‌های عالی خود را از دست ندهد. شاید در نگاه اول این بازار ساده به نظر برسد و خیلی از افراد تصور کنند که با خرید و فروش سهام می‌توانند ازآن کسب سود کنند، اما باید اشاره شود که در بازار بورس آنقدر پیچ و خم وجود دارد که ممکن است کارگذار در یک لحظه تمام سرمایه خودش را از دست بدهد، مگر اینکه با مفاهیم بورس، قواعد آن و همچنین اصلاحات رایج آن آشنا باشد. در ادامه این مطلب قرار است با برخی از مهمترین اصلاحات رایج بورس آشنا شویم که اطلاع دانستن از آن‌ها و اینکه در چه مواردی کاربرد دارند، خالی از لطف نیست. در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.

اصلاحات رایج بورس

1.نماد

بهتر است بدانید که نماد در اصل همان نام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس است. این نماد معمولا از دو بخش تشکیل شده است؛ حرف اول نماد، برگرفته از صنعتی است که شرکت در آن قرار دارد و بخش دوم آن در اصل خلاصه نام شرکت است. تمام سهام‌داران و فعالان در زمینه بورس، عمدتا به جای نام کامل شرکت، نماد آن را بکار می‌برند. به عنوان مثال (گروه صنایع شیمیایی و نفت: شرکتهای پالایشگاهی و پتروشیمی که حرف اختصاری آن «ش» است. مانند شاراک (پتروشیمی اراک)، شصفها (پتروشیمی اصفهان)، شاوان (پالایش نفت لاوان) و...

2. شاخص

برای سرمایه گذاری در بازار بورس، باید به صورت مرتب وضعیت آن بررسی شود. معمولا عددی که نمایانگر وضعیت بازار در دوره‌های گذشته و کنونی است به عنوان شاخص شناخته می‌شود. بهتر است بدانید که معمولا شاخص‌ها انواع مختلفی دارند: شاخص کل، شاخص مالی، شاخص صنعتی، شاخص بازده نقدی و غیره...

3. افزایش سرمایه

معمولا شرکت‌ها برای اجرای طرح‌های توسعه‌ای، تامین سرمایه در گردش، اصلاح ساختار سرمایه، اقدام به افزایش سرمایه خواهند کرد. معمولا روال افزایش سرمایه شرکت‌ها بدین صورت است که قبل از اقدام به این کار، مدارک و مستندات لازم را برای افزایش سرمایه، بر روی سامانه کدال ارسال خواهند کرد.

4.  بازار اولیه

معمولا هر شرکت برای اولین بار سهام خود را در یک مکان عرضه می‌کند؛ به چنین بازاری که برای بار اول سهام یک شرکت در آنجا در معرض سهام داران قرار می‌گیرد، بازار اولیه گفته می‌شود.

5.بازار ثانویه

پس از اینکه برای بار اول سهام یک شرکت در بازار اولیه عرضه شد، می‌توان آن سهام را در بازار ثانویه مورد داد و ستد قرار داد. به عبارتی بهتر، بازاری که سهام پس از بار اول در آن خرید و فروش می‌شود، اصطلاحا بازار ثانویه گفته می‌شود.

6. تحلیل بنیادی یا فاندامنتال

برای پیش بینی وضعیت‌های مالی شرکت‌ها در روزهای آتی، صنعت و صورتحساب مالی شرکت‌ها معمولا از تحلیل بنیادی یا فاندامنتال استفاده می‌شود. این بحث یکی از مهمترین و رایج‌ترین اصلاحات بورس است که حتما باید برای موفقیت و کسب سود در دنیای بورس، با آن آشنایی کامل داشته باشید. افرادی که از رویکرد بنیادی در تحلیل سهام شرکتها استفاده می‌کنند، معمولا به دنبال آن هستند تا ارزش واقعی (ذاتی) سهم را براساس عوامل مختلف تعیین کنند. طبق آخرین نتیجه گیریهای ارائه شده در بازار بورس، عموما افرادی که دیدگاه‌های سرمایه گذاری بلند مدت در بازار بورس را دارند، بیشتر از تحلیل‌های بنیادی استفاده می‌کنند.

7.تحلیل تکنیکال

همانند تحلیل بنیادی از دیگر اصلاحات و مفاهیم مهم در زمینه بورس، تحلیل تکنیکال است. برای پیش بینی وضعیت آتی بازارهای مالی مبتنی بر مطالعه وضعیت گذشته بازار، از این تحلیل استفاده می‌شود. در این تحلیل، معمولا از مجموعه‌ای از روش‌های ریاضی و هندسی استفاده می‌شود و بر اساس یک نمودار می‌توان از قیمت اوراق و یا کالاهای مورد معامله، مطلع شد.

8. توقف نماد

به عنوان یک کارگزار بهتر است بدانید که توقف نماد، بنا به دلائلی ممکن است معاملات سهام برخی از شرکت‌ها در بورس به صورت موقتی، متوقف شود. در اینگونه مواقع اصلاحا می‌گویند نماد شرکت متوقف شده است. بهتر است بدانید که معمولا بورس زمانی نماد یک شرکت را متوقف می‌کند که رویدادی حائز اهمیت در آن شرکت اتفاق افتاده باشد. به گونه‌ای که این رویداد بتواند موجب افزایش یا کاهش بیش از اندازه قیمت سهام شود.

9. مجمع

معمولا مدیران و سهام‌داران شرکت‌ها به منظور تصمیم گیری در مورد مسائل شرکت، گردهمایی برگزار می‌کنند که در اصلاح رایج بورس به آن "مجمع" گفته می‌شود. در این گونه مواقع، هئیت مدیره شرکت موظف است حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع، آگهی برگزاری این مجمع را در روزنامه‌های رسمی منتشر کنند، تا سهام‌داران بتوانند از آن مطلع شوند.

10. سال مالی

دوره یک‌سالی که مبنای محاسبه سود و زیان و همچنین سایر گزارش‌های مالی شرکت‌های فعال در بورس است، به عنوان سال مالی شناخته می‌شود. معمولا از ابتدای  فروردین تا پایان اسفند به عنوان یک سال مالی در نظر گرفته می‌شود، در این میان هم برخی از شرکت‌ها بر اساس نوع فعالیت و زمینه کاری خود، سال مالی خود را در زمان دیگری تعیین می‌کنند. در پایان سال مالی، مجمع سالیانه شرکت برگزار و عملکرد هیئت مدیره شرکت، در طول سال مالی مورد ارزیابی سهام داران قرار خواهد گرفت.

معرفی اصطلاحات رایج بورس

11. صورت سود و زیان

حتما بخاطر دارید که یکی از مهمترین معیارها برای انتخاب سهام یک شرکت، میزان سودآوری شرکت است و طبیعتا همه سهام داران برای کسب سود بیشتر، دنبال چنین شرکت‌هایی هستند. اما آنچه که در این میان، مطرح می‌شود که چگونه می‌شود از میزان سرمایه گذاری یک شرکت مطلع شد؟  "صورت سود و زیان" یک شرکت به خوبی نشان دهنده میزان سود یک شرکت در پایان سال مالی است. تمامی شرکت‌ها موظف هستند در پایان سال مالی، صورت سود و زیان خود را منتشر کرده و از این طریق بتوانند میزان سود خود را به گوش سهام داران برسانند. با ارائه صورت سود و زیان یک شرکت می‌توان هزینه‌ها و سایر اطلاعات مهم شرکت را مشاهده نمود. همچنین می‌توانید از طریق پایگاه اینترنتی www.codal.ir از میزان صورت سود و زیاد شرکت‌ها مطلع شوید.

12. ترازنامه

همان طور که اشاره شد، سرمایه گذاران علاوه بر سود آوری شرکت، باید به میزان بدهی‌ها و دارایی‌های شرکت هم توجه ویژه‌ای داشته باشند. طبیعتا برای یک شخص سرمایه گذار مهم است که بداند، شرکتی که قصد دارد در آن سرمایه گذاری انجام دهد، چه میزان از دارایی، اعم از پول نقد، ماشین آالات و ملک و غیره دارد؟ میزان بدهی‌ها و تعهد شرکت به بانک‌ها، تامین کننده مواد اولیه و غیره چقدر است؟ اگر قصد دارید، در شرکتی سرمایه گذاری انجام دهید، همه این اطلاعات را می‌توانید از طریق ترازنامه شرکت مشاهده کنید. در اصل می‌توان گفت ترازنامه یک تصویر واضح، شفاف از وضعیت شرکت‌ها از نظر میزان دارایی، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام است. همانند صورت سود و زیان، برای مشاهده ترازنامه شرکت‌ها می‌توانید از طریق وب سایت  www.codal.ir اقدام نمایید.

13. سود هر سهـم  یا اصطلاحا EPS 

 اگر کل سودی که شرکت مربوطه در پایان سالی مالی به دست می‌آورد، بر تعداد سهام منتشر شده توسط شرکت تقسیم شود، عدد به دست آمده، بیانگر سود هر سهم است. به عنوان مثال: اگر کل سود خالص شرکت 500 میلیون تومان و تعداد سهام شرکت هم یک میلیون سهم باشد، می‌توان نتیجه گرفت که سود هر سهم 500 تومان خواهد شد.  

14. صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک

معمولا آنچه که برای سرمایه گذاری افراد متداول است، این است که معمولا هر فردی خودش شخصا اقدام به خرید و فروش سهام کند؛ اما باید اشاره شود که روش سرمایه گذاری فقط به همین یک روش ختم نخواهد شد و روش دیگری هم تحت عنوان " صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک" وجود دارد. در واقع صندوق سرمایه گذاری مشترک یک واسطه، به عنوان یک موسسه مالی، بین سرمایه گذار و سرمایه پذیر است. در اصل وظیفه این صندوق این است منایع مالی مورد نیاز برای سرمایه گذاری را از سایر افراد جمع آوری کرده و در سبد متنوعی از اوراق بهادار سرمایه گذاری می‌کند.

15. سهم فعال

آن دسته از سهامی که هروز به طور متناوب و روزانه مورد استفاده قرار می‌گیرد، به عنوان سهم فعال شناخته می‌شود. معمولا سهام شرکت‌های بزرگ و مهم باید سهام فعال باشد، لازم به ذکر است که اینگونه شرکت‌ها با وجود سهام فعال بیشتر در معرض تغییرات ناگهانی قیمت‌ها قرار دارند.

16.  اوراق بدهی یا اوراق قرضه

یک نوع از اوراق رایج در بورس با درآمد ثابت "اوراق بدهی یا همان اوراق قرضه" است که می‌توان گفت خریدار این اوراق، به شرکت‌ها و موسسات دولتی وام پرداخت خواهد کرد و از این طریق می‌تواند سود ثابتی کسب نماید. لازم به ذکر است که اوراق بدهی از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده است که قرار است در این مطلب به معرفی چند نوع از آن‌ها به اختصار بپردازیم؛

·         سر رسید اوراق بدهی: صاحب اوراق بدهی، در تاریخ سررسید، ارزش اسمی اوراق خود را می‌تواند دریافت نماید.

·         ارزش اسمی: به اصل پولی که سرمایه گذار، بابت خرید اوراق قرضه یا همان اوراق بدهی، پرداخت کرده است، ارزش اسمی گفته می‌شود وهمان طور که در بالا اشاره شد، در تاریخ سررسید، این مبلغ باز پرداخت می‌شود.

·         نرخ سود اسمی: به نرخ سودی که به طور دوره‌ای و متناوب تا تاریخ سر رسید اوراق بدهی، به سرمایه گذار پرداخت می‌شود، سود اسمی گویند. به عنوان مثال: فردی اوراق بدهی به ارزش 1000000 تومان، با نرخ سود اسمی 24 درصد، با تعداد سه دوره در سال، خریداری می‌کند، می‌تون نتیجه گرفت آن شخص، هر 4 ماه یک بار به میزان 8 درصد، مبلغ 800 هزار تومان سود اوراق تا سر رسید اوراق دریافت خواهد کرد.

1000000*24%=2400000

1000000*80%=800000  4ماهه اول سال

1000000*80%=800000  4ماهه دوم سال

1000000*80%=800000  4ماهه سوم  سال

1000000*24%=24000000 کل سود

·         قیمت فروش: چناچه فردی به دارایی‌های خود نیاز داشته باشد و نتواند تا تاریخ سررسید، منتظر بماند، می‌تواند اوراق خود را در روزهای کاری بازار سرمایه بفروشد و با توجه به شرایط بازار ممکن است، سود و یا حتی زیان کند.

·         نرخ سود تا سر رسید (YTM): افرادی که بعد از اولین روز انتشار اوراق بدهی، قادر به خرید این اوراق نباشند، می‌توانند از  این طریق، برای خرید لحظه‌ای اوراق بدهی استفاده نمایند. در اصل می‌توان گفت YTM بهترین فرصت برای افرادی است که موقعیت اولین خرید اوراق بدهی را از دست داده‌اند.

باید اشاره شود که اوراق بدهی به 2 دسته تقسیم می‌شود:

ü اوراق بدهی بدون پرداخت سود دوره‌ای

ü اوراق بدهی دارای سود دوره‌ای با دور‌های پرداخت مختلف و نرخ سود اسمی متفاوت

با توجه به توضیحات اشاره شد در مطالب بالا ممکن است برای برخی از افراد سوال مطرح شود که معیارهای خرید اوراق بهادار کدامند؟

v       نرخ سود سالیانه YTM

v       اصل تنزیل

17. دامنه نوسان

معمولا به مقدار مجازی که هر سهم می‌تواند طی یک روز در بازده آن، دچار نوسان و تغییرات قیمت شود، دامنه نوسان گفته می‎شود. مقدار دامنه نوسان برای سهام بورس حدود 4% و برای شرکت‌های فرابورسی 5% می باشد. طبق دستورالعمل جدید سازمان بورس بازار پایه به 3 دسته تقسیم می شود که میزان نوسانات روزانه هر بازار به شرح زیر می باشد.

بازار پایه زرد روزانه 3%، بازار پایه نارنجی روزانه 2 % و بازار پایه قرمز روزانه 1 درصد است. معمولا در برخی از موارد در بازده زمانی و یا حتی پس از رویدادهای خاص، دامنه نوسان را حذف می‌کنند تا بر اساس عرضه و تقاضا، قیمت واقعی سهم تشخیص داده شود.

سخن آخر

به یاد داشته باشید که آشنایی با مفاهیم، قواعد و حتی اصلاحات رایج بورس، اولین و مهمترین گام برای ورود به این بازار پر پازده است. بهتر است بدانید که  برای سرمایه گذاری در بازارهایی همانند بورس که کاملا غیر قابل پیش بینی هستند، باید اطلاعات کافی و جامع داشته باشید تا قادر باشید که به بهترین شکل ممکن معاملات را در این بازار انجام دهید و سود قابل توجهی کسب کنید. آنچه که در این مطلب به آن اشاره شد، برخی از اصطلاحات مهم و رایج در زمینه بورس بود و لازم به ذکر است که اصلاحات مهم و پرکاربرد دیگری وجود دارد که پرداختن به آن‌ها زمان زیادی می‌طلبد و در مقالات بعدی حتما به آن‌ها اشاره خواهیم داشت.

در صورتی که نیاز دارید، اطلاعات کامل و جامعی در مورد بورس، اصلاحات آن، نحوه ورورد به دنیای بزرگ بورس، استفاده از تحلیل‌ها و روند بازار، داشته باشید، تیم پشتیبانی مجموعه ما به صورت 24 ساعته آماده ارائه پاسخگویی به سوالات شما عزیزان است...

پست های مرتبط

0 نظرات

نظر شما