افزایش سرمایه چیست؟  تعاریف اساسی در این زمینه که هر سرمایه گذار بورس باید بداند
کاربر سمیرا محمدی

نویسنده

افزایش سرمایه چیست؟ تعاریف اساسی در این زمینه که هر سرمایه گذار بورس باید بداند

برای افرادی که به تازگی فعالیت خود را در بازار  بورس شروع کرده‌اند، مفهوم افزایش سرمایه یکی از مفاهیم و نکات قابل توجهی است که حتما باید در ابتدای کار، با آن آشنایی داشته باشند. یکی از اصلاحات رایج در بازار سرمایه و همچنین یکی از اتفاق‌های مهم و ضروری برای شرکت‌هایی که در بازار بورس فعالیت دارند، افزایش سرمایه است. در بسیاری از موارد، شرکت‌ها تصمیم به افزایش سرمایه و تامین مالی در شرکت خود دارند و این موضوع را با سهام‌داران مطرح می‌کنند و در صورت توافق بین دو طرف و گرفتن مجوز برای افزایش سرمایه، این کار صورت می‌گیرد. اما ممکن است سوال مطرح شود که افزایش سرمایه به نفع ما است یا ضرر ما؟ چه اتفاقی برای سهام‌های ما خواهد افتاد؟ چه روش‌هایی برای افزایش سرمایه شرکت وجود دارد؟ و مواردی از این قبیل....

بهتر است قبل از هرچیز تعریف جامع و کاملی از افزایش سرمایه داشته باشیم و در نهایت به انواع افزایش سرمایه بپردازیم؛ در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.

افزایش سرمایه چیست؟

در صورت کلی، در تعریف افزایش سرمایه می‌توان گفت: "زمانی که یک شرکت به منابع مالی نیاز دارد، تا بتواند فعالیت‌های خود را به شکل گسترده‌ای توضیح دهد و حتی قدرت رقابت خود را حفظ یا افزایش دهد، اقدام به افزایش سرمایه خواهد کرد."

زمانی که یک شرکت قصد داشته باشد، نسبت به افزایش سرمایه اقدام نماید، ساز و کاری که برای این فرآیند در نظر خواهد گرفت، به این صورت است که یک سری اوراق و یا سهام جدیدی را در غالب افزایش سهام می‌فروشد و در اصل از طریق این فروش سهام جدید، منابع مالی مورد نظر خود را تامین خواهد کرد.

معمولا فرآیند افزایش سرمایه در شرکت‌ها به یک صورت خاص و به صورت مرحله‌ای انجام خواهد شد؛ در مرحله اول: هئیت مدیره شرکت پیشنهادات خود را در خصوص افزایش سرمایه به سهامداران همراه با ارائه دلائل کافی مطرح خواهد کرد. معمولا این پیشنهاد در مجمع عمومی فوق العاده شرکت  انجام می‌شود. در مرحله بعدی در صورتی که این پیشنهاد تصویب شد، پس از ارائه مجوز از سوی بورس، افزایش سرمایه بین شرکت و سهام‌داران صورت می‌گیرد. باید به این نکته توجه ویژه‌ای داشت که این افزایش سرمایه در شرکت‌ها از چه طریقی انجام می‌شود، اثرات متفاوتی در قیمت‌ها خواهد داشت. اما ممکن است برای افراد مبتدی سوال مطرح شود که انواع افزایش سرمایه کدام‌اند و هر کدام معمولا در کدام فرمت و قالب انجام می‌پذیرند؟ در ادامه این مباحث  در مورد انواع افزایش سرمایه توضیح خواهیم داد:

انواع افزایش سرمایه

انواع افزایش سرمایه

هر کدام از این انواع افزایش سرمایه، ساز و کار خود را خواهند داشت؛ ولی معمولا به 4 دسته کلی تقسیم خواهند شد؛

1. از محل سود انباشته و اندوخته طرح توسعه (در غالب سهام جایزه)

2. از محل سود انباشته (سهام جایزه)

3. از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران

4. از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها

5. به روش صرف سهام

 1. افزایش سرمایه از محل سود انباشته و اندوخته طرح توسعه (در غالب سهام جایزه)

در این روش، همان طور که از اسم آن پیداست، شرکت از سودهای انباشته‌ای که از سال‌های مالی گذشته، به دست آورده و در حساب انباشته خود، نگهداری کرده است، بخشی از آن را به حساب سرمایه خود منتقل کرده و عملا اقدام به افزایش سرمایه می‌کند. در این روش، عملا جریان نقدینگی جدیدی به شرکت وارد نمی‌شود، یعنی در واقع سهام دار برای افزایش سرمایه شرکت، پولی را پرداخت نخواهد کرد، در نتیجه، به سهامی که از این طریق به سهامداران شرکت تعلق می‌گیرد، اصلاحا سهام جایزه هم گفته می‌شود.

نکته مهمی که در این روش از افزایش سرمایه وجود دارد، این است که درصد مالکیت شما در سهام شرکت در این روش تغییری نمی‌کند، به عنوان مثال اگر شرکتی صد میلیارد تومان سرمایه داشته و با 40 درصد افزایش سرمایه قصد دارد، افزایش سرمایه خود را به 140 میلیارد تومان افزایش دهد، شما اگر 1000 سهم داشته باشید، 40 درصد به آن 1000 سهم شما اضافه خواهد شد و شما در نهایت 1400 سهم خواهید داشت.

2. افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران

 زمانی که شرکت مورد نظر قصد دارد که در جهت افزایش رسما اقدام نماید و در عین حال هم سود انباشته مناسبی ندارد، از محل آورده نقدی سهامداران، اقدام به افزایش سرمایه خواهد کرد. افزایش سرمایه از این طریق، نیازمند منابع جدید از سوی سهام داران فعلی شرکت است.  به این صورت که اوراقی تحت عنوان حق تقدم سهام در اختیار سهامداران فعلی قرار می گیرد که معمولا مدت زمان مجاز استفاده از این سهام، 2 ماه از زمان اعلام شده است که به آن مهلت پذیره نویسی هم گفته می‌شود.

سهامدار به دو روش میتواند از حق تقدم سهام استفاده نماید:

الف) پرداخت ارزش اسمی سهم:

در این روش سهامدران باید به ازای سهام دریافت شده مبلغی را به شرکت پرداخت نمایند مبلغی که معمولا پرداخت می شود 1000 ریال است.

ب) فروش حق تقدم :

در این روش سهامدار می تواند به جز پرداخت مبلغ اسمی هر سهم، نسبت به مدت زمانی که شرکت برای فروش حق تقدم در نظر گرفته است و در سایت کدال قابل مشاهده می باشد نسبت به فروش حق تقدم اقدام نمایند.

اگر سهامدار تمایلی به استفاده از حق تقدم خود نداشته باشد، می‌تواند این اوراق را در بازه زمانی مشخص شده به فروش برساند و سهامدار دیگری که تمایل به استفاده از این اوراق را داشته باشد این اوراق را خریداری می‌نماید، سهامدار جدید علاوه بر پرداخت مبلغ حق تقدم به سهامدار قبلی باید مبلغی که شرکت نیز مشخص نموده را به حساب شرکت واریز نماید.

چنانچه سهامدار به یکی از روش‌های ذکر شده از حق تقدم اوراق استفاده ننماید، شرکت بعد از دوره زمانی مشخص شده حق تقدم های استفاده نشده را از طریق بورس به حراج گذاشته و پس از فروش حق تقدم های استفاده نشده مبلغ آن را به حساب سهامدارنی که از این حق تقدم استفاده ننموده اند واریز می‌نماید.

فرمول محاسبه قیمت جدید هر سهم:

قیمت جدید هر سهم = قیمت پایانی هر سهم قبل از افزایش سرمایه +a*1000/1+a

A=درصد فزایش سرمایه شرکت/100

ارزش هر حق تقدم = قیمت جدید هر سهم-1000ریال

برای درک بهتر، این موضوع را ذکر مثالی توضیح خواهیم داد:

فرض کنید شرکت ذوب آهن قصد افزایش سرمایه را دارد. قیمت سهم قبل از افزایش سرمایه به ازای هر سهم 2000 ریال می‌باشد و شرکت ذوب آهن قصد دارد 200 درصد افزایش سرمایه داشته باشد و شرکت به ازای هر سهم جدید مبلغ 1000 ریال از سهامداران مطالبه می‌نماید، قیمت جدید هر سهم و قیمت حق تقدم هر سهم را به روش زیر محاسبه می‌کنیم :

A=200/100=2

قیمت جدید هر سهم = 2000+(2*1000) تقسیم بر 1+2 که قیمت جدید سهر سهم مبلغ 1333 ریال میشود. و برای محسابه ارزش حق تقدم از فرمول زیر استفاده می‌کنیم:

ارزش حق تقدم سهام = 1333-1000=333

 3. افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها

در این روش، شرکت تمام دارایی‌های خود اعم از: زمین، ماشین آلات، ساختمان، تجهیزات و سرمایه گذاری‌ها را مورد تجدید و ارزیابی قرار می‌دهد. در اصل می‌تون گفت با این کار، تمام دارایی‌های شرکت در ترازنامه به روز خواهند شد و از آنجایی که معادله حسابداری باید در تراز نامه باقی بماند، شرکت باید نسبت به افزایش سرمایه اقدام نماید تا این معادله برقرار باشد. در این روش افزایش سرمایه، عملا پولی وارد شرکت نخواهد شد و همان مقدار که تعداد سهام شما افزایش پیدا می کند قیمت آن نیز، کاهش پیدا خواهد کرد. در نتیجه تغییری در دارایی شما رخ نمی دهد.

افزایش سرمایه

4. افزایش سرمایه به روش صرف سهام

در برخی از موارد، گاها دیده شده است که شرکت‌ها، سود زیادی را شناسایی کرده‌اند و ارزش سهام آن سود در بازار چیزی بیش از ارزش اسمی است. در چنین مواقعی، شرکت مورد نظر می‌تواند سهام جدید خود را با یک مبلغی بیش از ارزش اسمی منتشر نماید که در این گونه مواقع، به دلیل وجود تقاضا برای شرکت، ممکن است سهام مورد نظر به ارزشی بالاتر از ارزش اسمی آن در بازار مورد معامله قرار بگیرد. در اصل، به ما به‌التفاوت ارزش اسمی و وجوه دریافتی بابت سهام، صرف سهام گفته می‌شود. شرکت‌ها در مورد صرف سهام یکی از سه موارد زیر را می‌توانند انجام دهند:

  •  صرف سهام را به اندوخته شرکت منتقل می‌کند.
  •  صرف سهام را بین سهام‌داران قبلی تقسیم می‌کند.
  •  صرف سهام را به‌صورت سهام جدید به سهام‌داران قبلی بدهد.

در افزایش سرمایه به این روش، بجای انتشار سهام عادی با ارزش اسمی، پذیره نویسی سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه به قیمت بازار انجام می‌شود. در واقع می‌توان گفت منظور از صرف سهام، اضافه ارزش سهام یعنی ما به التفاوت ارزش بازاری و اسمی سهام است.

 افزایش سرمایه به چه کسانی تعلق خواهد گرفت؟

افزایش سرمایه به سهامداری تعلق می‌گیرد که در تاریخ اجرای مصوبه مجمع عمومی فوق العاده شرکت مبنی بر افزایش سرمایه، مالک سهام شرکت باشد و اصطلاحاً در مجمع عمومی فوق العاده افزایش سرمایه، شرکت نماید.

سخن آخر

از آنجایی که ساز و کار شرکت‌ها با یکدیگر متفاوت است و معمولا هر شرکتی قواعد و پیچیدگی‌های خاص خودش را دارد، نمی‌توان یک قانون و یک روش کلی برای افزایش سرمایه شرکت‌ها در نظر گرفت. اما در صورت کلی، استفاده از هر کدام از این نوع روش‌های گفته شده برای افزایش سرمایه باعث می‌شود که منابع مالی جدید به شرکت وارد شود و در نهایت وضعیت بهتری برای شرکت ایجاد شود.

 

پست های مرتبط

0 نظرات

نظر شما